Close
Erkekliğin Türkiye Halleri resmi
Kargo

Erkekliğin Türkiye Halleri

ISBN/SKU: 978-605-399-467-1

Fiyat: 48,00 TL
Fiyatınız: 36,00 TL
İndirim: % 25
:


Türkiye’deki erkek profili köklü bir değişimden geçiyor. “Otoriter erkeklik” ile “eşitlikçi erkeklik” profili arasında gelişen bu dönüşüm, toplumun tüm kesinleri için dikkat çekici ve düşündürücü bir boyuta ulaştı.

Türkiye’nin farklı coğrafyalarında, farklı ekonomik düzeylerde yaşayan evli erkeklerin kendi anne-babalarıyla, çocuklarıyla ve eşleriyle kurdukları, yansıttıkları ilişkilerin, bu kitapta ortaya konan tablosu, tüm sosyal bilimciler için son derece zengin bir malzeme sunuyor. Bu tabloda, geçmiş ve gelecek arasında kalan bugünün erkeklerinin kendilerini, ailelerini, giderek bütün çevrelerini nasıl şekillendirdiği ve farklı kesimlerden erkeklerin hayat öykülerinin nasıl farklı seyirler izleyebileceği görülüyor.

Erkekliğin Türkiye Halleri, Türkiye’de yaşayan erkeklerin farklı varoluş hallerini anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir çalışma.

Erkekliğin Türkiye Halleri, Türkiyede toplumsal cinsiyet konusunu kavramaya çalışanların büyük dikkatle okuması gereken bir eser. Aile dinamiğini nicel ve nitel boyutlarıyla mercek altına alarak, oğul olmanın, baba olmanın, eş olmanın ve erkek benliğini inşa eden söylemlerin çelişkilerini, kopukluklarını ve devamlılıklarını zengin bir anlatımla sunuyor. Hem devamlılığa destek veren geleneksel kalıplara, hem de kırılmalara yol açan sosyal değişmelere hassas olan bu çalışma, ataerkilliğin erkeklere olan bedeli konusunda bizi aydınlatıyor ve kalıcı değişimin ancak bu ‘derin’ yapıların evrilmesinden geçeceğini gösteriyor.
Emeritus Prof. Dr. Deniz Kandiyoti

Erkekliğin Türkiye Halleri, erkek otoritesine dayalı aile ilişkilerinin krizini ve yerine gelmekte olan yeni aile ilişki tarzlarını anlamak isteyenlerin mutlaka okuması gereken bir kitap. Erkeklerin var olan erkeklik değerlerini sorgulayan ve daha eşitlikçi, şiddetsiz ilişkilerin öznesi olmaya çalışan çabalarını görünür kılan öncü araştırmalardan birini bize sunuyor. Sosyal bilimcilerin ve özellikle de toplumsal cinsiyet çalışmaları yapanların kütüphanesinde temel başvuru kitaplarından biri olmaya aday bir araştırma.
Prof. Dr. Serpil Sancar

Katılımcıların kendi babalarıyla ilgili anlatımlarının karmaşık duygularla, minnet ve serzenişin içiçe geçtiği, çelişkili ifadelerle dolu olduğu, aynı çelişkilerin anneleriyle ilişkide çok daha az, neredeyse yok gibi olduğu görülüyor. Ancak konu kendi çocuklarıyla ilişki olunca, her ne kadar kendi babalarından farklı olduklarını belirtseler de, yine bazı çelişkiler, ikilemler gündeme geliyor.

Bu da geleneksel kültürel altyapının çok yavaş değiştiğini, anneye ilişkin deneyimin hâlâ gelenekten kopmadığını, babayla ilgili deneyiminse çocuklar üzerinden dönüştürülmeye çalışıldığını ve yaşanan ikilemlerin erkeklerin kendi eşleri ile ilişkilere de yansıdığını gösteriyor.
Hale Bolak Boratav, Güler Okman Fişek, Hande Eslen Ziya

xi Tablo Listesi

    xi  Teşekkürler

xvii  Önsöz

    1  Giriş ve Literatür Taraması

    3  Giriş

    7  Birinci Bölüm
        Erkeklik Literatürü

         10  Literatüre Göre Babalık

                      10   Baba-Çocuk İlişkisi

                      11   Geleneksel Babalık Modeli

                      15   Değişen Babalık

                      19   Kuşaklararası İlişkileri İnceleyen Çalışmalar

         21  Literatüre Göre Türkiye’de Aile Yapısı ve Çocuk Yetiştirme

                      21   Türkiye’de Tarihsel ve Sosyolojik Olarak Aile Yapıları

                      29   Türkiye’de Baba-Erkek Çocuk İlişkisi

                      31   Türkiye’de Anne-Erkek Çocuk İlişkisi

         34  Literatüre Göre Erkeklerin Çalışma Hayatı

                      35   Uzun Çalışma Saatleri

                      37   Çocukluktan İtibaren Çalışmak

                      38   Gelecek Kaygısı

                      41   İş Hayatında Hayal Kırıklığı

         42  Literatüre Göre Evlilik ve Eşle İlişki

                      42   Eşle İlişkide Hiyerarşi ve Cinsiyetlerarası Rol Dağılımı

                      45   Eşle İlişkide Paylaşım ve Yakınlık

                      48   Türkiye’de Evlilik ve Eşle İlişki

                      52   Türkiye’de Ailede Kadın ve Erkek Rolleri

                      55   Literatüre Göre Erkeklik

                      60   Türkiye’de Erkeklik Çalışmaları

  69  İkinci Bölüm
        Araştırma Yöntemi

  71  Nitel Araştırma Yöntemi

         71  Örneklem

         71  Gereç

         71  Nitel Analiz Stratejisi

         76  Nitel Analiz Süreci

  79  Nicel Araştırma Yöntemi

         79  Örnekleme Planı

         80  Örneklem Yöntemi

         85  Saha Uygulaması

         86  Gereç

                      86   Nicel Analiz Stratejisi

  87  Nicel Çalışma Örnekleminin Demografik Özellikleri

         87  Katılımcıların Ailevi Durumlarına İlişkin Bilgiler

         89  Katılımcıların Sosyo-Demografik Özellikleri

  91  Üçüncü Bölüm
        Nitel Araştırma Bulguları

  95  Babayla İlişki

         95  Babayla İlişkide Hiyerarşik Boyut

                      96   Saygı

                      97   Korku

                      99   Mesafe

                    100   Kısıtlanma, İzin Verilmeme

                    102   Dayak, Ceza, Disiplin, Nasihat

       106  Babayla İlişkide Bakım Hiyerarşisi

       109  Babayla İlişkide Yakınlık Boyutu

       117  Babayla İlişkide Değişim

       118  Babayla İlgili Değerlendirmeler

                    118   Babadan Öğrenilenler

                    120   Babanın Beklentileri

                    122   Babayı Takdir

                    122   Babayla İlgili Eleştiriler

       124  Babayla İlişki ve Ortaya Çıkan Olası Sonuçlar

129  Anneyle İlişki

       129  Anneyle İlişkide Hiyerarşik Boyut

                    129   Anneyle Kontrol Hiyerarşisi

                    130   Disiplin, Dayak, Kızma

       132  Anneyle İlişkide Bakım Hiyerarşisi

       135  Anneyle İlişkide Yakınlık Boyutu

       140  Anneyle İlgili Değerlendirmeler

                    140   Anneden Öğrenilenler

                    141   Annenin Beklentileri

                    142   Anneyle İlgili Eleştiriler

                    143   Annenin Ailedeki Rolü

       144  Özet

147  Çalışma Hayatı

       147  Gelecek Kaygısı

       149  Uzun Çalışma Saatleri

       150  Okuyamamış Olmanın Eksikliği

       152  Çocukluktan İtibaren Çalışmak

       156  Hem Okuyup Hem Çalışmak

       157  Üniversite Okuyup, Kendi Ayakları Üzerinde Durmak

       159  Meslek Sahibi Olmakla İlgili Görüşler

       161  Çaba, Girişimcilik, Başarı, Fedakârlık

       163  Kendisiyle Övünme, Haklı Gurur

       164  Dönem Vurgusu

       167  İş Hayatında Hayal Kırıklığına Uğramak

171  Evlilik ve Eşle İlişki

       171  Evliliğin Anlamı ve Evliliğe İlişkin Düşünceler

       176  Eşten Beklentiler ve İş Bölümü

       187  Eşle İlişkide Hiyerarşi ve Kadın-Erkek Eşitliği

       194  Eşle İlişkide Karar Alma, Fikir Ayrılıkları ve Çatışma Çözümü

       202  Eşle İlişkide Paylaşım ve Ortaklık

       209  Eşle İlgili Duygular: Anlayış, Empati, Takdir, Pişmanlık

       211  Aşk, Cinsellik, Evlilik

       217  Özet

219  Çocuk(lar)la İlişki

       219  Çocukla İlişkide Hiyerarşik Boyut

                    219   Kontrol Hiyerarşisi

                    225   Disiplin, Dayak, Kızma

                    228   Bakım Hiyerarşisi

       231  Çocukla İlişkide Yakınlık Boyutu

       236  Çocuktan Beklentiler

       239  Çocukla İlgili Hayal Kırıklıkları, Eleştiriler

       242  Kız Çocuk-Erkek Çocuk Karşılaştırması

       247  Özet

253  Erkek Olmak: Erkekliğe İlişkin Algı, Söylem ve Deneyimler

       254  Öğrenilen Erkeklik

       260  Cinsellik ve İçki İçme

       262  Askere Gitmek

       263  İş Sahibi Olmak

       264  Erkeklik Tanımları ve Erkekliğe İlişkin Tutumlar

       269  Kadınlık-Erkeklik Karşılaştırmaları:
               Erkekliği Tehdit Eden Unsurlar

       271  Erkek Olmak mı Zor, Kadın Olmak mı?

       275  Şiddet, Kavga, Dayak

       280  Sonuç

283  Dördüncü Bölüm
        Prototip Erkeklik Seyirleri

       286  1. Taşralı Geleneksel - TG

       288  2. Yoksul Çelişkili - YÇ

       290  3. Bireyselleşme Arayışında - BA

       293  4. Geleneksel Metropollü - GM

       295  5. Bireyselleşmiş Metropollü - BM

       297  Seyirler Arasındaki Farklı Yönler

       298  Seyirler Arasındaki Ortak Yönler

       299  Türkiye’deki Sosyal Değişim

301  Beşinci Bölüm
        Nicel Araştırma Bulguları

303  Babayla İlişki

       304  Babayla İlişkide Hiyerarşik Boyut

       304  Saygı, Korku, Kısıtlanma

       308  Babayla İlişkide Yakınlık Boyutu

       311  Babanın Beklentileri ve Hayal Kırıklıkları

313  Anneyle İlişki

       313  Anneyle İlişkide Hiyerarşik Boyut

       313  Disiplin, Dayak, Kızma

       316  Anneyle İlişkide Yakınlık Boyutu

       316  Annenin Beklentileri ve Hayal Kırıklıkları

321  Evlilik ve Eşle İlişki

       321  Evlenme Biçimiyle SED Arasındaki İlişki

       321  Evliliğin Anlamı ve Evliliğe İlişkin Tutumlar:
               Ne Getirdi, Ne Götürdü?

       322  Evlenme Biçimi Evlilikle İlgili İfadeleri Etkiliyor mu?

       322  Eşle İlişkide Beklentiler ve İş Bölümü

       326  Eşle İlişkide Paylaşım ve Yakınlık

       328  Eşle İlişkide Kontrol / Hiyerarşi

335  Çocuk(lar)la İlişki

       335  Çocukla İlişkide Hiyerarşik Boyut

       336  Çocuklarınızla Aranızdaki Mesafeyi Hangi Durumlar Bozar?

       338  Kız Çocuğuyla İlgili Kısıtlamalar

       339  Erkek Çocukla İlgili Kısıtlamalar

       340  Ergen Çocuklarla İlişki ve Beklentiler

       341  Çocukla İlişkide Yakınlık Boyutu

345  Erkekliğe ve Erkek Kimliğine İlişkin Algı ve Deneyimler

       345  Erkeklerin Önem Atfettiği Kimlik, Aidiyet ve Etkinlikler

       346  Erkeklerin Gelişim Süreçleri, Erkek Kimliğinin Anlamı

       354  Erkekliğe İlişkin Tutumlar

       356  Erkekliği Tehdit Eden Unsurlar

       358  Eşcinselliğe İlişkin Tutumlar

363  Altıncı Bölüm
        Tartışma ve Sonuç

       365  Evli Erkeklerin Kendi Ebeveynleriyle
               ve Kendi Çocuklarıyla İlişkileri

                    366   Babayla İlişki

                    370   Anneyle İlişki

                    372   Çocuk(lar)la İlişki

       377  Çalışma Hayatı

                    377   Alt SED Grubundaki Katılımcıların Çalışma Hayatı

                    378   Orta SED Grubundaki Katılımcıların Çalışma Hayatı

                    378   Üst SED Grubundaki Katılımcıların Çalışma Hayatı

       381  Evlilik ve Eşle İlişki

                    381   Evliliğin Anlamı

                    382   Eşle İlişkide Hiyerarşi

                    383   Ev İçinde ve Dışında Cinsiyete Dayalı Rol Dağılımı

                    385   Kadın-Erkek Eşitliğiyle İlgili Söylem

                    386   Kadının Maddi Kaynaklara Erişimi ve
                              Hareketleriyle İlgili Kısıtlar

                    387   Eşle İlişkide Karar Alma ve Çatışma Çözümü

                    388   Fiziksel Şiddet Kullanımı

                    390   Eşle İlişkide Paylaşım ve Yakınlık

       393  Erkekliğin Söylemsel ve Gelişimsel İnşası

       398  Sonuç ve Öneriler

 

401  Erkekliğin Toplumsal ve Gelişimsel İnşası Soru Formu

 

437  Kaynakça

453  İsim Dizini

457  Kavram ve Yer Dizini

 

 

 

 

Tablo Listesi

 

 

   38  Tablo 1       Çocuklukta Çalıştığı Dönem Eğitim Hayatının Hangi Dönemine Denk Geliyordu?

   39  Tablo 2       Erken Yaşta Çalışmaya Başlamanın Nedeni

   40  Tablo 3       Eşin Kendi İş Durumu Hakkında Düşündükleri

   72  Tablo 4       Ön Nitel Çalışma Kapsamında
Derinlemesine Görüşme Yapılan Kişilerin Özellikleri

   73  Tablo 5       Son Nitel Çalışma Kapsamında
Derinlemesine Görüşme Yapılan Kişilerin Özellikleri

   80  Tablo 6       Nicel Çalışmada Yapılan Anketlerin Gelişmişlik Dilimlerine Göre Dağılımı

   81  Tablo 7       Türkiye Genelindeki Toplam Erkek Nüfusun, Örnekleme Planında Kullanılan Üç Tabakalandırma Ölçütü Temelindeki Dağılımı

   82  Tablo 8       İlçelerin Bölgelere Göre Dağılımı

   84  Tablo 9       Anket Sayılarının Bölgelere Göre Nihai Dağılımı

   89  Tablo 10     Katılımcıların Meslek Dağılımı

   90  Tablo 11     Katılımcıların Eğitim Düzeyleri

   90  Tablo 12     Katılımcıların Gelir Düzeyleri

   91  Tablo 13     Katılımcıların Annelerinin Eğitim Düzeyleri

   91  Tablo 14     Katılımcıların Babalarının Eğitim Düzeyleri

   91  Tablo 15     Katılımcıların Sosyo-Ekonomik Düzeylerinin Dağılımı

305  Tablo 16     Katılımcıların Babalarıyla İlgili İfadeleri

308  Tablo 17     “Babanız Size Ne Zaman Ciddiye Almaya Başladı?” Sorusuna Verilen Yanıtların Dağılımı

309  Tablo 18     Katılımcıların Geçmişte Babalarıyla Konuştukları Konular

310  Tablo 19     Babayla Bugün Konuşulan Konular ve Sıklığı

314  Tablo 20     Katılımcıların Anneleriyle İlgili İfadeleri

317  Tablo 21     Katılımcıların Geçmişte Anneleriyle Konuştukları Konular

318  Tablo 22     Anneyle Bugün Konuşulan Konular ve Sıklığı

322  Tablo 23     SED ile Evlenme Biçimi Arasındaki İlişki

323  Tablo 24     Evlilik ve Eş İlişkisiyle İlgili Değerlendirmeler

324  Tablo 25     Katılımcıların Eşlerinin Meslek Dağılımı

324  Tablo 26     “Eşiniz Neden Çalışamaz?” Sorusuna Verilen Cevapların Dağılımı

325  Tablo 27     Katılımcıların Sıralanan Ev İşlerine Verdikleri “Hiçbir Zaman” Yanıtlarının Dağılımı

327  Tablo 28     Katılımcıların Kendi Başlarına ve/ya Eşleriyle Gerçekleştirdikleri Etkinlikler

329  Tablo 29     Eş İlişkisinde Kontrol/Hiyerarşi

330  Tablo 30     Eşin Gitmek İçin Her Zaman İzin Aldığı Durumlar

330  Tablo 31     Eşin Gitmek İçin İzin Aldığı Durumlara Verilen Yanıt Ortalamaları

331  Tablo 32     Evdeki Harcamalarda En Çok Kimin Sözü Geçtiğine Dair “Daha Çok Benim” Yanıtlarının Dağılımı

332  Tablo 33     Evdeki Harcamalarda En Çok Kimin Sözü Geçtiğine Dair “Daha Çok Benim” Yanıtlarının SED Gruplarına Göre Dağılımı

333  Tablo 34     Katılımcıların Eşleriyle Paralarını Nerede Tuttuklarına Dair Verdikleri Yanıtlar

336  Tablo 35     Çocuklarla Mesafeyi Bozacak Davranışların SED’e Göre Dağılımı (kız çocuğu)

337  Tablo 36     Çocuklarla Mesafeyi Bozacak Davranışların SED’e Göre Dağılımı (erkek çocuğu)

338  Tablo 37     Çocuğuna Karşı Hangi Davanışından Ötürü Pişmanlık Duyar?

339  Tablo 38     14-17 Yaş Arasındaki Kız Çocuklara Getirilen Kısıtlar

340  Tablo 39     14-17 Yaş Arasındaki Erkek Çocuklara Getirilen Kısıtlar

342  Tablo 40     Çocuğuyla İlişkisi Hakkındaki İfadelerle İlgili Değerlendirmeler

343  Tablo 41     Katılımcıların Çocuklarıyla İlişki Biçimleri Arasındaki Korelasyonlar

346  Tablo 42     Katılımcıların Çeşitli Gruplara Aidiyet Duyguları

347  Tablo 43     Kendinizi Ne Kadar Dindar Olarak Görüyorsunuz?

347  Tablo 44     Kendilerini Müslüman Tanımlayanarın Dini Vecibeleri Yerine Getirme Sıklığı

348  Tablo 45     Babasını Örnek Aldığını Söyleyenlerin Verdikleri Nedenler

348  Tablo 46     Annesini Örnek Aldığını Söyleyenlerin Verdikleri Nedenler

349  Tablo 47     Erkek Olduğunuzu İlk Ne Zaman Hissettiniz?

350  Tablo 48     Farklı Faaliyetlerin Erkek Olmak Açısından Ne Kadar Önemli Olduğu

 

350  Tablo 49     Erkek Olmak Açısından En Önemli Bulunan Aktivitenin Katılımcının SED’ine Göre Dağılımı

351  Tablo 50     Bir Erkek İçin Evlenmeden Önce Cinsel Deneyiminin Olması Ne Kadar Önemlidir?

352  Tablo 51     Katılımcıların Kendilerini Ne Kadar Dindar Gördükleri ile İlk Cinsel Deneyimi Yaşadıkları Kişi Arasındaki İlişki

353  Tablo 52     Katılımcıların Evliliklerindeki Cinsel Hayatlarına Dair İfadelerinin Dağılımı

354  Tablo 53     Erkeklikle İlgili İfadelere Ne Kadar Katılıyorlar?

355  Tablo 54     Silahın Gündelik Hayatta Yeri Nedir?

356  Tablo 55     Hangi Durumlarda Arkadaşlarının Önünde Erkekliğine Gölge Düşer?

357  Tablo 56     Erkekliğe Ters Düşen Davranışlar

359  Tablo 57     Sıralanan Kişinin Eşcinsel Olduğunu Düşünseniz Yaklaşımınız Nasıl Olurdu?

360  Tablo 58     Katılımcıların Eşcinsellerin Girmelerini İstemedikleri Yerlerin Dağılımı

Hale Bolak Boratav

Prof. Dr. Lisans derecesini Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden, sosyal psikoloji doktorasını ise 1990 yılında University of California Santa Cruz’dan aldı. Kendisi 1990-1998 yılları arasında ABD’de akademisyen olarak çalıştı, 1998 yılından beri de İstanbul Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde görev yapmakta. Boratav’ın çeşitli ulusal ve uluslararası derneklerde üyelikleri bulunuyor. Uzun yıllar Türk Psikologlar Derneği İstanbul Şubesi Etik Kurul Başkan yardımcılığı görevini üstlendi. Sex Roles, Feminism & Psychology, Women & Therapy gibi çeşitli uluslararası dergilerde yayın kurulu üyelikleri vardır. Akademik çalışmaları ve eserleri kültürel bağlamda toplumsal cinsiyet, cinsellik, değerler ve ilişki dinamikleri konularında yoğunlaşmıştır. Çalışmaları ulusal ve uluslararası kitap bölümleri olarak ve Gender and Society, Sex Roles, Archives of Sexual Behavior ve Feminism & Psychology gibi uluslararası dergilerde ve Türk Psikoloji Yazıları gibi ulusal dergilerde yayımlanmıştır.



Güler Okman Fişek

Prof. Dr. Klinik psikoloji alanındaki doktora çalışmasını 1973’te University of Connecticut’ta tamamladı ve 1977’ye dek ABD’de lisanslı klinik psikolog olarak çalıştı. 1977-2012 arasında çalıştığı Boğaziçi Üniversitesi, Psikoloji Bölümü’nden Emeritus Profesör olarak emekli olmakla birlikte, kısmi statüde ders vermeye devam ediyor. Fişek 1994’te ülkenin ilk akademik psikolojik hizmet merkezi olan Boğaziçi Üniversitesi Psikoloji Araştırma ve Uygulama Merkezi’ni kurdu. 2006-2014 arasında Türk Psikologlar Derneği Akademik Akreditasyon Komitesi’nin kurucu başkanlığını yaptı, Avrupa Psikologlar Dernekleri Federasyonu (EFPA) nezdindeki çalışmalarıyla Türkiye’de psikologlar için psikoterapi uzmanlığı sertifikasının edinilmesine öncülük etti. 2010 yılından beri EFPA EuroPsy Psikoterapi Ödüllendirme Komitesi üyesi. Ayrıca çeşitli ulusal ve uluslararası derneklere üyelikleri bulunuyor. Akademik çalışmaları ve eserleri, kültürel bağlam içinde benlik gelişimi ve aile içi ilişkiler, psikoterapi süreçleri ve kültür konuları üzerinde yoğunlaşmıştır. Psychoanalytic Psychology, Family Process, Studies in Gender and Sexuality gibi uluslararasıdergilerde makaleleri ve çok sayıda ulusal ve uluslararası kitap bölümü kaleme almıştır.



Hande Eslen Ziya

Doç. Dr. Institute of Philosophy and Sociology, Polish Academy of Sciences’ta Sosyoloji alanında doktora yaptı. Aynı zamanda Central European Üniversitesi’nde toplumsal cinsiyet konusunda doktora uzmanlığını aldı. Kendisi 2015 yılında ise Sosyoloji alanında doçentlik unvanını almaya hak kazandı. Türkiye’de kadın hakları ve kadın hareketinin yanısıra erkeklik / masculinity üzerine de çalışan Eslen-Ziya, “Cuma Hutbelerinde Kadınlık ve Erkeklik İnşası” başlıklı KOÇ-KAM tarafından fonlanan projenin yürütücülüğünü yaptı. Son iki yılda çalışmaları Culture, Health and Psychology; Journal of Women’s Studies ve Leadership gibi dergilerde yayımlandı. Eslen-Ziya 2015-2016 akademik yılında doktora sonrası araştırmacısı olarak KwaZuluNatal Üniversitesi’nde Güney Afrika’daki erkeklik kalıp yargıları üzerine araştırmalar yürütmektedir.



Bülten Üyeliği
E-posta adresi: