Close
Türkiye ve İran'da Vatandaşlık ve Etnisite resmi
Kargo

Türkiye ve İran'da Vatandaşlık ve Etnisite

ISBN/SKU: 978-605-399-441-1

Fiyat: 33,00 TL
Fiyatınız: 24,75 TL
İndirim: % 25
:


Bugün karşılaştırmalı tarih yaklaşımı, kullandığı çeşitli araçlarla ülkelerin tarihini kavramada önemli yöntemler geliştirmekte, çok sayıda tarihsel olgunun iç içe geçmiş ilişkilerini çözerek kabul edilebilir tarihsel sonuç ve genellemelere ulaşabilmektedir. İşte Mustafa Suphi Erden’in Türkiye ve İran’da Vatandaşlık ve Etnisite adlı bu çalışması, modernleşme süreçleri içinde Türkiye ve İran’ın şekillenmiş vatandaşlık kavramlarını, ülkelerdeki modern devletin oluşumunun yanısıra etnik yapılarını da temel alıp, karşılaştırmalı olarak incelemektedir.

Türkiye ve İran, özellikle 1920’li ve 30’lu yıllarda benzer süreçlerden geçmiş olmalarına hatta İran’da 1906’da, Türkiye’de 1908’de gerçekleşen meşrutiyet ve anayasa devrimleriyle başlayan reform hareketlerinin ortak kaderine rağmen, 1980’lere gelirken her iki ülke çok farklı rejimlere sahip oldu.

Acaba bu süreç içinde iki ülkenin önünde farklı yolları oluşturan toplumsal, kültürel ve tarihsel ayrılıklar nasıl gelişti? Bir anlamda Atatürk ve Rıza Şah’ın otoriter modernleşme temelinde gerçekleştirmeye çalıştıkları “ortak hedef” nasıl ayrışarak, içsel dinamiklerle birlikte Ortadoğu coğrafyasında bugün de belirlenmiş, farklı sosyo-politik köşelerde yeraldı?

Eserde bu sorulara cevap arayan Erden, en başta Türkiye’de Osmanlı’dan gelen güçlü devlet geleneğinin yanısıra toplumsal muhalefetin zayıflığı ile devlet bürokrasisinin yaygınlığına işaret etmekte; buna karşılık İran’da kitle hareketleri karşısında görece güçsüz ve bürokrasisiyle merkeziyetçiliği daha az olan bir devlet yapısının varlığına değinmektedir. Bunun sonucunda, Türkiye’de devlet, Osmanlı’nın son dönemlerinde başlayan modernleşme projesini büyük ölçüde gerçekleştirirken, İran’da Pehlevilerin başlattığı benzer proje, kitlesel bir ayaklanma ile ortadan kalktı.

Bu kitap, Türkiye ve İran’daki devlet-toplum ilişkilerinin özelliklerini tespit ederken, her iki ülkenin vatandaşlıkları arasındaki farkları ve benzerlikleri ortaya koymayı amaçlamaktadır.

vii Teşekkür

    1  Giriş

           3  Türkiye ve İran’ı Karşılaştırmak

           8  Vatandaşlık, Etnisite, Devlet Oluşumu

         15  Karşılaştırmalı Tarih

         19  İçerik

  23  BİRİNCİ BÖLÜM Türkiye: Etnik Temizlik,
        Kürt Direnci ve Askerî Darbeler

         26  Osmanlı’nın Son Dönemi: Yeniçeri Ocağı’nın
               Dağıtılması (1826), Tanzimat Dönemi (1839-1876),
               İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC)

         34  Ermeni Soykırımı (1915) ve Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi

         43  Türkiye Cumhuriyeti ve Tek Parti Rejimi

         50  Ekonominin Millileştirilmesi

         57  Türkiye’de Kürt Hareketi

         64  Çok Partili Sistem ve Askerî Darbeler

         74  Türkiye’de Politik Sol

         78  Modern Türkiye Tarihi Anlatımının Sonucu

  81  İKİNCİ BÖLÜM İran: Anayasal Devrim,
        Etnik Hareketler ve Kitle Protestoları

         85  Kaçar İmparatorluğu’nun Son Dönemi:
               Tütün Hareketi (1891) ve Yarı-Gizli Örgütler

         94  Anayasal Devrim (1905-1906) ve İç Savaş (1906-1909)

       102  Rıza Pehlevi Dönemi (1921-1941)

       111  Rıza Şah İktidarında Etnik Baskılar

       117  Azerbaycan ve Kürt Özerklik Hareketleri (1945-1946)

       123  Musaddık, Milli Cephe ve 1953 Darbesi

       129  1963 İsyanları, Beyaz Devrim ve
               İslâm Devrimi’ne Götüren Protestolar

       138  İran’da Politik Sol

       143  Modern İran Tarihi Anlatımının Sonucu

147  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Türkiye ve İran
        Devlet Oluşumlarının Karşılaştırması

       150  İmparatorluk Mirası

       156  Muhalefet Odaklarının Sürekliliği
               ya da Erken Zamanda Ortadan Kaldırılması

       160  Sosyal Güç Ağları

                    163   İran – Ulema, Esnaf, Aktif Sosyal Güçler

                    170   Türkiye – Sosyal Güç Odaklarının Bastırılması

                    173   Aşiretler

                    175   Politik Sol

       177  Modernleşme Reformları

       179  Devlet Gücünün Kesintiye Uğraması

       188  Türkiye’de Kitle Rızası – İran’da Şiddet

                    192   Türkiye’de Devlet İdeolojisi

                    198   İran’da Baskı

       203  Homojenleştirme – Etnik Temizlik ve Etnik Baskı

       208  Türkiye ve İran Devlet Oluşumlarının Karşılaştırmasının Sonucu

217  DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Türkiye ve İran
        Vatandaşlıklarının Karşılaştırması

       219  Haklar: Sivil, Politik, Sosyal

       232  Yönetim Stratejileri

       238  Bir Proje Olarak Vatandaşlık: Haklar ve Görevler

       249  Aktif-Pasif Vatandaşlık

       255  Alman ve Fransız Modelleriyle Karşılaştırma

       261  Türkiye’de Kademeli Vatandaşlık

       267  Türkiye ve İran’da Vatandaşlık Karşılaştırmasının Sonucu

275  Sonuç

       277  Temel İddiaların Özeti

       280  Yakın Zamanda Türkiye ve İran: Sorular ve Sorunlar

 

293  Kaynakça

305  İsim Dizini

309  Kavram ve Yer Dizini

Mustafa Suphi Erden

Mustafa Suphi Erden 1977’de doğdu. İlk ve ortaöğrenimini Eskişehir’de, lise öğrenimini İzmir’de tamamladı. Mühendislik alanındaki lisans, yüksek lisans ve doktora derecelerini sırasıyla 1999, 2001 ve 2006 yıllarında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümünden aldı. Daha sonra sosyal bilimler alanında bu kitaba konu olan çalışmasıyla Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyoloji Bölümünden 2010 yılında sosyoloji doktora derecesi kazandı. 2007-2015 yılları arasında, sırasıyla Hollanda, Fransa ve İsviçre’deki çeşitli akademik kurumlarda doktora sonrası araştırmacı olarak mühendisliğin robotik alanındaki çalışmalarını yürüttü. 2015’ten beri İngiltere’nin Edinburgh şehrinde Heriot-Watt Üniversitesi’nin Elektrik, Elektronik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümünde yardımcı doçent olarak akademik çalışmalarını ve robotik alanındaki araştırmalarını sürdürmektedir.



Bülten Üyeliği
E-posta adresi: