Close
Oyuncunun Gizli Sanatı - Tiyatro Antropolojisi Sözlüğü resmi
Kargo

Oyuncunun Gizli Sanatı - Tiyatro Antropolojisi Sözlüğü

ISBN/SKU: 978-605-399-438-1

Fiyat: 80,00 TL
Fiyatınız: 60,00 TL
İndirim: % 25
:


1960-70’lerde Batı’da yeni bir tiyatro araştırmacı kuşağı yetişti. Öncekiler gibi fildişi kulelerinde ya da izleyici koltuklarında oturup sahne üzerine kuramlar üretmek yerine bunlar tiyatroyla etkin bir biçimde uğraşıyordu. Çağın güdülerine de ayak uydurarak, sırt çantalarını yüklenip uzak ülkelere yolculuklara çıktılar. İnsanlık kadar eski ve o kadar yaygın olan oyun olgusunu yüzyıllardır değişmemiş toplumlarda incelediler. Oyunculuk, yönetmenlik, tasarımcılıktan gelen bu öncüler arasında Eugenio Barba özel bir yer tutar. 1980 yılında Uluslararası Tiyatro Antropolojisi Okulu’nu (ISTA) kurdu. Çeşitli kültürlerden ustaları, oyuncu ve araştırmacıları belli aralarla değişik ülkelerdeki oturumlarda bir araya getirme geleneğini başlattı.

Daha önceleri sahne sanatlarında Japon No ya da Kabuki Tiyatrosu, Bali Dansı, Hint Dans Tiyatrosu gibi türler Batı’nın egemen bakışıyla betimlenip elden geldiğince ait oldukları kültür çerçevesinde anlamlandırılamaya çalışılırken, artık Doğu ile Batı tekniklerinin tarafsızca karşı karşıya getirilip ortaklıklar ve farklılıklar üzerine konuşuluyordu. Küreselleşmeyle birlikte giderek hızla yok olan geleneksel biçimler ve kültürel farklılıklar olabildiğince derinlemesine inceleniyor ve karşılaştırılıyordu. Elinizdeki bu çalışma uzun yıllardır süregelen bu tartışma ortamının bir sonucudur.

Tiyatro antropolojisine özgü bakış açısı tüm oyun biçimlerini kodlanmış ve kodlanmamış türler olarak ikiye ayırır. Doğu kültürlerine ait dans, oyun, gösterim biçimleri kodlanmış, yani önceden belirlenmiş ve tanımlanmış davranışlar üzerine kuruludur. Buna karşılık Batı tiyatrosunda eski çağlarda daha sıkça kullanılan bu önceden belirlenmişlik, bugün artık geçerliğini yitirmiştir. Tiyatro antropolojisinin üzerinde durduğu bir başka Doğu tiyatrosu özelliği de oyunculuk sanatının günümüzde Batı’daki uygulamalar dışında hiç bir dönemde dans ve şarkıdan kopuk olmayışı, oyuncunun her zaman dansçı ve şarkıcı olarak bütünlüklü bir gösterim sanatçısı niteliği taşımasıdır.

Oyuncunun Gizli Sanatı, Eugenio Barba ile tiyatro profesörü Nicola Savarese’nin derlediği uzun soluklu bir çalışmanın ürünüdür. Sözlük biçiminde, belli bir yaklaşım kolaylığı sağlamanın yanısıra, oyunculuk sanatının bir “yeryüzü kataloğu” olarak bu alandaki en kapsamlı eserlerden biri olarak yerini almıştır.

Ayşın Candan

 

 

Oyuncunun Gizli Sanatı, günümüzün önde gelen tiyatro kuramcılarından Eugenio Barba’nın tiyatro antropolojisi başlığı altında başta Nicola Savarese olmak üzere Richard Schechner, Fabrizio Cruciani, Rosemary Jeanes Antze, Ferdinando Taviani ve Franco Ruffini gibi son elli yıl içinde Batı ve Doğu gösterim geleneklerini ve bu geleneklerde uygulanagelen oyunculuk tekniklerini incelemiş uzmanların da katkılarıyla hazırladığı dünyanın her yerindeki tiyatro öğrencilerinin yararlanacakları önemli bir kaynak kitaptır.

Cevat Çapan

         ÖNSÖZ

         ISTA: ULUSLARARASI
         TİYATRO ANTROPOLOJİSİ OKULU

         GİRİŞ: TİYATRO ANTROPOLOJİSİ

                    12  Benzer ilkeler, farklı gösterimler

                    13  Lokadharmi ve Natyadharmi

                    14  Eylem içinde denge

                    17  Karşıtlıkların dansı

                    20  Elemenin değeri

                    21  İntermezzo: Ara oyun

                    23  Kararlı bir beden

                    25  Yapıntı bir beden

                    26  Bir milyon mum

         SÖZLÜK: A’dan Z’ye

         ANATOMİ

                   DENİZ, DAĞ DORUKLARINI AŞABİLİR Mİ?

                  Nicola Savarese

         ALIŞTIRMALAR

                   HAREKET DİZİSİ VE ALT HAREKET DİZİSİ

                  Oyuncunun Dramaturjisinde
                  Alıştırmaların Anlamı

                  Eugenio Barba

                          İç yaşam ve yorum

                          Fiziksel eylem: Algılanabilir en küçük hareket

                          Alıştırmalar çağı

                          Duygunun karmaşıklığı

                          Gerçek ilişki

                          Dans olarak spor

                          İzleyicilerle fiziksel diyalog

                          Gerçek eylem

                          Meyerhold’un tiyatro bölünmesi

                          Alıştırma: Organik ve dinamik bir dramaturji modeli

                          Biçim, ritm ve akış

                          Örtük bilgi

         ANLATIM ÖNCESİ

                          Bütünlük ile örgütlenme düzeyleri

                          Kültür oluşturma ve kültürden soyutlanma tekniği

                          Doğu’da ve Batı’da kodlama

                          Yapıntı beden

                          Doğu’da dövüş sanatları ve tiyatrallik

                          Batı’da dövüş sanatları ve tiyatrallik

                          Beden mimarisi

                          İzleyicinin ön yorumu

         AVRASYA TİYATROSU

                   AVRASYA TİYATROSU

                  Eugenio Barba

                          Gün ağarırken

                          Avrasya tiyatrosu

                          Gelenek karşıtı

                          Neden

                          Kökler

                          Köy

                          Bir metni yorumlamak ya da bir bağlam yaratmak

                          İzleyici

                   ANLAMAZLIKLAR VE BULUŞLAR: İPEK YOLU’NDAN SEKİ SANO’YA

                  Nicola Savarese

         AYAKLAR

                          Mikrokosmos – Makrokosmos

                          Parmak uçlarında

                          Ayakların dilbilgisi

         ÇALIŞMA

                   “ÖĞRENME”DEN
                  “ÖĞRENMEYİ ÖĞRENME”YE

                  Eugenio Barba

                          Teknik söylencesi

                          Belirleyici bir aşama

                          Tam varlık

                          İncinebilirlik dönemi

                  KÜLTÜRLERARASI EĞİTİM ÇALIŞMASI

                  Richard Schechner

                   EĞİTİM ÇALIŞMASI VE ÇIKIŞ NOKTASI

                  Nicola Savarese

                          Başlangıç düşünceleri

                          Alıştırma modelleri

                          Akrobasi

                          Usta ile çalışmak

         ÇIRAKLIK

                   BATILI ÖRNEKLER

                  Fabrizio Cruciani

                          Yüzyıl başında pedagojik tiyatro ve kurucular

                          Yaratıcı süreç, tiyatro okulu ve tiyatro kültürü

                          Yazarın pedagojisi

                   DOĞULU ÖRNEKLER

                  Rosemary Jeanes Antze

                          Saygıdeğer öğretmen, ebeveyn olarak guru

                          Guru-kula, gurunun evinde çalışma

                          Guru-dakshina, armağanlar ve ücretler

                          Ekalavya, olağandışı öğrenci

                          Guru-shishya-parampara

         DAVRANIŞ YENİLEMESİ

                   DAVRANIŞ YENİLEMESİ

                  Richard Schechner

                          Bharatanatyam

                          Purulia Chhau

                          Bali’de trans ve dans

         DENGE

                          Gündelik-dışı denge

                          Lüks dengesi

                          Gündelik-dışı teknik: Yeni bir duruş arayışı

                          Dengeye ilişkin genellemeler

                          Eylem içinde denge

                          Çelik ile pamuk

                          Oyuncu neden lüks dengeye ulaşmak ister? Oyuncunun denge değiştirmesi izleyici için ne anlam taşır?

                          Denge ve hayal gücü

                          Brecht’in bilinmeyen dansı

         DIŞLAMA

                          Parçalanma ve yeniden yapılanma

                          Gereklilik erdemi

                          Yokluğu oynamak

                          Dışlama erdemi

         DRAMATURJİ

                   EYLEMLER ÇALIŞIYOR

                  Eugenio Barba

         ELLER

                          Ellerin fizyolojisi ve kodlanması

                          Eller: Saf ses ya da sessizlik

                          Hareket içindeki eller nasıl yaratılır

                          Hindistan: Eller ve anlam

                          Pekin Operası’nda eller

                          Bali dansında eller

                          Japon tiyatrosunda eller

                          Klasik dansta eller

                          Çağdaş tiyatrodan bir örnek

         ENERJİ

                          Kung-fu

                          Enerji ve süreklilik

                          Koshi, ki-hai, bayu

                          Animus – Anima

                          Keras ve manis

                          Lasya ve tandava

                          Santai, oyuncunun üç bedeni

                          Tame

                          Uzam içinde enerji, zaman içinde enerji

                          Eylemi kırmak

                          Oyuncunun varlığı

         EŞDEĞERLİK

                          Eşdeğerlik ilkesi

                          Dhanu: Hint Odissi dansında okçuluk

                          Japon Kyogen tiyatrosunda ok nasıl atılır

                          Ok atma

         GENLEŞME

                   GENLEŞMİŞ BEDEN

                  Eugenio Barba

                          Köprü

                          Peripeteia

                          Olumsuzlama ilkesi

                          Düşünceyi düşünmek

                          İkiz mantık

                          Tebai’nin yedi kapısı

                   GENLEŞMİŞ ZİHİN

                  Franco Ruffini

         GÖZLER VE YÜZ

                          Fizyoloji ve kodlama

                          Somut bakış

                          Görme eylemi

                          Görmekte olduğunu göstermek

                          Doğal yüz

                          Geçici yüz

                          Boyalı yüz

         KARŞITLIK

                          Karşıtların dansı

                          Güzellik çizgisi

                          Tribhangi ya da üç kavis

                          Gölge testi

         METİN VE SAHNE

                   METNİN KÜLTÜRÜ, SAHNENİN KÜLTÜRÜ

                  Franco Ruffini

                          Çırpılan iki elin sesi

                          “Yoksul” metin ile “zengin” sahne

                          Dramaturgi

                          Rol tipi ile oyun kişisi

         MONTAJ

                   OYUNCUNUN MONTAJI, YÖNETMENİN MONTAJI

                  Eugenio Barba

                          Oyuncunun montajı

                          Yönetmenin montajı

                          Yönetmenin montajının devamı

         NOSTALJİ

                   NOSTALJİ YA DA DÖNÜŞE DUYULAN TUTKU

                  Nicola Savarese

         ORGANİKLİK

                   ORGANİK ETKİ

                  Eugenio Barba

                          Organiklik, sahne varlığı, bios

                          Oyuncu için organik olan / seyirci için organik olan

                   DOĞAL VE ORGANİK

                  Mirella Schino

                          Organik ve doğal

                          Organik bütünlük olarak gösterim

                          Hep doğa, ama farklı bir doğa

                          Çalışma dilleri

                          Var oluş

                          Axé, shinmyong, taksu

                          Matah, mi-juku, kacha

                   FİZİKSEL EYLEMLERLE ÇALIŞMAK: ÇİFT EKLEMLEME

                  Marco de Marinis

                          Birinci eklemleme

                          İkinci eklemleme

                          Genel ilkeler

                          Yontulmuş zaman

         RİTM

                          Jo-ha-kyu

                          Biyolojik hareketler ve bedenin mikroritmleri

                          Meyerhold: Ritm asaldır

         SAHNE VE KOSTÜM TASARIMI

                          Kostüm, sahnedir

                          Gündelik giysi, gündelik-dışı kostüm

                          Su kolları

         TARİHYAZIMI

                   ENERJİK DİL

                  Ferdinando Taviani

                          Mikroskop altında Henry Irving

                          Yaşayan mermer

                          Soytarı kostümü altında

                   STANISLAVSKI’NİN “SİSTEM”İ

                  Franco Ruffini

                          Stanislavski’nin sözcükleri

                          “En basit insanlık hali”: Organik beden-zihin

                          Zihin isteklerde bulunuyor: Perezhivanie

                          Beden uygun yanıt veriyor: kişileştirme

                          Organik beden-zihin, karakter, rol

                          Anlamın koşulları ve anlatım öncesi düzeyi

                   MEYERHOLD: GROSTESK, YANİ BİOMEKANİK

                  Eugenio Barba

                          Sözcüklerle anlatılamayan biçimlenirlik

                          Grotesk

                          Biomekanik

         TEKNİK

                          Beden teknikleri kavramı

                          Beden teknikleri kavramı

                   BEDEN TEKNİKLERİNİN BİYOGRAFİK LİSTESİ

                  Marcel Mauss

                          Doğum ve ebelik teknikleri

                          Bebeklik dönemi teknikleri - Çocuğun büyütülmesi ve beslenmesi

                          Ergenlik teknikleri

                          Yetişkin yaşam teknikleri

                          Uyanıklık: Dinlenme teknikleri

                          Etkinlik, hareket teknikleri

                          Tüketim teknikleri

                          Genel düşünceler

                          Omurga: Enerji’nin dümeni

                          Sessiz çığlık

                   PRAGMATİK YASALAR

                  Jerzy Grotowski

                          Sats

                          Logos ve bios

         VİZYON

                   OYUNCUNUN GÖRÜŞÜ, SEYİRCİNİN GÖRÜŞÜ

                  Ferdinando Taviani

 

         TEŞEKKÜR

         1979-2005 arası ISTA Oturumları.
         Düzenleyiciler
         Çağrılı Sanatçılar

         Araştırmacılar ve Özel Konuklar

         Çizimler

         Fotoğraflar

 

         GENEL DİZİN

         İSİM DİZİNİ

Eugenio Barba

1936 yılında İtalya’da doğdu. 1954’te Norveç’e göç etti, orada kaynakçı ve denizci olarak çalıştı. 1961 ve 1964 yılları arasında Polonya’da Jerzy Grotowski’nin çalışmalarını izledi ve onun hakkında ilk kitabını yayınladı: In Search of a Lost Theatre [Yitik Bir Tiyatro Arayışı](1965). 1963’te Hindistan’da altı ay kaldıktan sonra, daha önce Batı’da hiç tanınmayan tiyatro biçimi kathakali üzerine bir yazı yayınladı. 1964’te Oslo’da Odin Teatret’i kurdu. 1966’da bunu Nordisk Theaterlaboratorium olarak Holstebro’ya (Danimarka) taşıdı. Avrupa, Asya, Kuzey ve Güney Amerika’da düzenli olarak gösterilen otuzdan fazla yapım yönetti. 1979’da sahne üzeri varoluşun ilkelerini araştıran oyuncu, dansçı, müzisyen ve araştırmacılardan oluşan gezgin bir kurum olan Uluslararası Tiyatro Antropolojisi Okulu ISTA’yı kurdu. Aralarında Paper Canoe. A Guide to Theatre Anthropology [Kağıttan Kano. Tiyatro Antropolojisi Rehberi](Routledge, 1994), Theatre: Solitude, Craft, Revolt [Tiyatro: Yalnızlık, Zanaat, Başkaldırı](Black Mountain Press, 1999) ve Land of Ashes and Diamonds: My Apprenticeship in Poland [Küller ve Elmaslar Ülkesi: Polonya’da Çıraklığım](Black Mountain Press, 1999) bulunan pek çok kitap ve makale yazmıştır. Sayısız uluslararası ödül ve onursal doktorası vardır. 



Nicola Savarese

1945 yılında dünyaya geldi. Geçmişin araştırılmasını doğrudan gösterimlere katılmayla bağdaştırıyor. Antik Grek ve Roma tiyatrosunun yanı sıra Doğu ve Batı gösterim etkileşiminin karmaşık dinamikleri konularında uzmanlığı vardır. Lecce, Kyoto, Montreal, Bolonya ve Roma üniversitelerinde görev yapmıştır. Asya’da geniş çaplı yolculuk yapmış, iki yıl Japonya’da yaşamış ve Los Angeles’taki Getty Araştırma Enstitüsü’nde konuk araştırmacı kadrosunda bulunmuştur. Başlıca eserleri arasında Teatro aldida del mare [Denizin Ötesinde Tiyatro](1980) ile Batı ve Doğu tiyatroları arasındaki ilişki üzerine Teatro e spettacolo fra Oriente e Occidente [Doğu ile Batı Ortasında Tiyatro](Laterza, 1992) sayılabilir. Diğer kitapları: Parigi/Artaud/Bali [Paris/Artaud/Bali](Textus, 1996), Il raconto del teatro cinese [Çin Tiyatrosu’nun Öyküsü](Carocci, 1997); Teatro Eurasino [Avrasya Tiyatrosu](Laterza, 2003); Training [Çalışma](Audino Editore, 2004); Te@tri nella rete. Arti e tecniche dello spettacolo nell’era dei nuovi media [Web Tiyatrosu. Yeni Medya Çağında Gösterim ve Sanat Tekniği](Carocci, 2004).



Bunu Alanlar Şunları da Aldılar
    
Bülten Üyeliği
E-posta adresi: