Close
İnsan Hakları Hukuku resmi
Kargo

İnsan Hakları Hukuku

ISBN/SKU: 978-605-399-388-9

Fiyat: 25,00 TL
Fiyatınız: 18,75 TL
İndirim: % 25
:


İnsan Hakları, günümüzde gerek ulusal düzeyde gerekse uluslararası düzeyde, hemen her gün yeni bir tartışma yaratan, gündemden hiç düşmeyen bir konudur.
Dinamik bir kavram olan İnsan Haklarının kapsamı, bir yandan kabul edilen yeni uluslararası sözleşmeler gibi belgelerle genişlemekte; öte yandan da başta Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi olmak üzere uluslararası mahkemelerin ve “yargı-benzeri” yetkiler kullanan komite, komisyon gibi organların geliştirdikleri içtihatlarla yeni boyutlar kazanmaktadır.
Bunun için de, kitapta İnsan Hakları sorunlarının hukuksal yönleri yanında; tarihsel, sosyolojik ve ekonomik yönleri konusunda da açıklamalar yapılmakta ve özellikle uluslararası ilişkiler boyutuna da ışık tutulmaktadır.
Yazar Prof. Dr. Rona Aybay; İnsan Hakları alanında, hem bir hoca hem de Bosna Hersek İnsan Hakları Mahkemesi’nde yargıçlık yapmış; AİHM’nin daha verimli çalışması için çözümler bulmak üzere Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nce oluşturulan 11 Kişilik Akil Kişiler Komitesi’nin üye olmuş bir hukukçu olarak; bu alanda çok geniş bilgisi ve deneyimi olan bir kişidir.
Değerli Hocamız, birinci baskısı 6 ay gibi kısa bir sürede tükenen bu kitabının yeni baskısı hazırlarken, metni bütünüyle gözden geçirmiş; önemli eklemeler yapmıştır.
Kitapta, bir ülkede hukukçuların; yargıç, savcı, avukat, uygulayıcı ve özellikle de yasama organı üyesi olarak görev yaparken; her şeyden önce insan hakları sorunları karşısında duyarlı olmaları gerektiği vurgulanmakta ve bunun için gerekli altyapıyı sağlayacak bilgiler verilmektedir. Sorunların insan hakları boyutunu göz ardı eden davranışlar “hukukçu” tanımına zarar vermekte ve toplumun esenliği açısından çok tehlikeli sonuçları olan durumlar yaratabilmektedir.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları olarak, değerli Hocamızın kitabının bu yeni baskısının, hukukçu olmayanların da ilgisini çekeceğini ve bir boşluğu dolduracağına inanıyoruz.

BİRİNCİ BÖLÜM Temel Bilgiler

I. Deyim Sorunu: İnsan Hakları
1. Giriş
A. “Hak” Kavramı
a) Genel Olarak
b) İnsan Hakları Açısından “Hak Sahibi”

B. “İnsan Hakları” Deyiminin Sözel Anlamı
2. “İnsan Hakları” Deyiminin Yanıltıcı “Geniş”liği
3. “İnsan Hakları” Deyiminin Yanıltıcı “Dar”lığı
II. “İnsan Hakları” - “İnsan Ödevleri” Sorunu
1. “Ödev” Kavramı ve İnsan Hakları Belgeleri
2. İHEB’ye Koşut Bir “İnsan Sorumlulukları Bildirisi” Yayınlama Girişimi

III. “Hayvan Hakları” Üzerine
IV. “İnsan Hakları” Düşüncesinin Tarihsel Gelişimine Bir Bakış
1. Giriş
2. Köle Ticaretine Son Verme Çabaları
3. Önemli Tarihsel Olaylar ve İnsan Hakları
A. Giriş
29 B. 17. Yüzyıldan İki İngiliz Belgesi
31 C. 18. Yüzyılın Amerikan Belgeleri
33 Ç. Fransız İnsan ve Yurttaş Hakları Bildirisi (1789)
38 D. Sosyalist Görüşlerin ve Sovyetler Birliği’nin Etkileri
39 E. Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Katkıları
41 F. Teknolojik Gelişmeler ve İnsan Hakları
42 G. İnsan Hakları ve Birleşmiş Milletler Antlaşması (Anayasası)
47 V. İnsan Hakları Konusunda Farklı İdeolojik Anlayışlar
47 1. Giriş
50 2. İdeolojik ve Felsefi Yaklaşımlara Göre
Değişik İnsan Hakları Anlayışları
50 A. “Batılı” Devletlerin İnsan Hakları Anlayışı
52 B. Sosyalist İnsan Hakları Anlayışı
viii içindekiler
53 C. Azgelişmiş (Gelişmekte Olan) Ülkelerin
İnsan Hakları Anlayışı
54 Ç. İslâm İlkelerine Dayanan İnsan Hakları Anlayışı
57 VI. İnsan Haklarının “Tür”lere Ayrılması Sorunu
57 1. Giriş
58 2. İnsan Hakkı “Kuşakları”
59 A. “Birinci Kuşak”
61 B. “İkinci Kuşak”
63 C. “Üçüncü Kuşak”
64 3. İnsan haklarının “Tür”lere Ayrılmasıyla İlgili Bir Deneme
64 A. Giriş
65 B. "Sınırlandırılabilme” Ölçütlerine Göre
Üç Değişik İnsan Hakkı Türü
65 a) Olağan Koşullarda Belli Kısıtlamalara Bağlı
Tutulabilecek Haklar
66 b) Olağanüstü Hallerde Askıya Alınabilecek Olan Haklar
68 c) Olağanüstü Hallerde Bile Salt (Mutlak) Olarak
Saygı Gösterilmesi Gereken Haklar
69 VII. Uluslararası İnsan Hakları Metinlerinin Türleri
71 VIII. Uluslararası İlişkiler ve İnsan Hakları
75 IX. Günümüzde “İnsan Hakları” Nasıl Tanımlanabilir?
81 X. İnsan Hakları ve Adalet
81 1. Hukuk ve Adalet
84 2. Evrensel Adaletin Ölçütü Olarak İnsan Hakları
85 3. İnsan Hakları Alanında Kültürlerarası Diyalog
89 İKİNCİ BÖLÜM Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
91 I. Avrupa Konseyi
91 1. Giriş
93 2. Avrupa Konseyi’nin Kurulması
95 3. Avrupa Konseyi’ne Üyelik
98 4. Avrupa Konseyi Yapısı İçinde İnsan Hakları
Konularıyla İlgili Birimler (Organlar)
98 A. Giriş
101 B. İnsan Hakları Konularıyla İlginin ve
Görevlerin Niteliğine Göre Sınıflandırma
101 a) “Mahkeme” Niteliğindeki Organlar
101 aa) Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)
içindekiler ix
101 bb) Avrupa Konseyi Yönetsel Mahkemesi
(Administrative Tribunal)
102 b) “Yargı” İşleviyle Dolaylı İlgisi Bulunan Organlar
102 aa) AİHM’nin Kararlarının Uygulanmasıyla İlgili
“ Siyasal” Organ: Bakanlar Komitesi
103 bb) Parlamenterler Meclisi (Parliamentary Assembly)
105 cc) Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komisyoneri
105 c) “Özerk” Niteliği Olan Organlar
106 aa) İşkencenin Önlenmesi Avrupa Komitesi
107 bb) Irkçılık ve Hoşgörüsüzlük Karşıtı
Avrupa Komisyonu (ECRI)
107 cc) Hukuk Yoluyla Demokrasi Avrupa Komisyonu
(Venedik Komisyonu)
108 ç) Siyasal/Yönetsel Nitelikli Organlar
108 aa) Avrupa Konseyi Genel Sekreteri
109 bb) İnsan Hakları Yönlendirici Komitesi
(Steering Committee for Human Rights; CDDH)
109 cc) İnsan Hakları ve Hukuk Devleti (Hukukun Üstünlüğü;
Rule of Law) Genel Direktörlüğü
109 d) Avrupa Sosyal Sözleşmesi (Şartı) Uyarınca
Oluşturulmuş Organlar
111 II. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi
111 1. AİHS’ye “Taraf” Olunması
113 A. Taraf Olabilme ve Taraf Olmanın Usulü
113 B. Bosna-Hersek’in Ayrıksı Durumu
114 C. Avrupa Birliği’nin AİHS’ye Taraf Olması
116 2. AİHS’nin Bağlayıcılığı ve Taraf Devletlerin Yükümlülükleri
116 A. Genel Olarak
119 B. AİHS’nin Hukuksal Anlamda Bağlayıcılığı
121 C. AİHS’nin “Bağlayıcılığı”nın Kapsamı
123 Ç. AİHS ve Çekinceler
123 a) Giriş
124 b) AİHS’nin Düzenlemesi
125 D. AİHS’den Doğan Yükümlülüklerin Askıya Alınması
127 III. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi
127 1. AİHM ve Öteki Uluslararası Mahkemeler Konusunda
Bazı Temel Bilgiler
128 A. “Yargı” Kavramı
130 B. Yargılama Yetkisinin Kaynağı
132 C. Yargıçlarla İlgili Düzenlemeler ve Bazı Sorunlar
132 a) Yargıçların Seçilmesi (Atanması)
133 b) Yargıçların Sayısı
134 c) Yargıçların Uyrukluğu
x içindekiler
136 ç) Yargıçların Kişisel ve Mesleksel Nitelikleri
137 d) Görev Süresi
138 e) Özlük Hakları
140 f) Görevden Alınma (Azil)
140 g) Ayrıcalıklar ve Dokunulmazlıklar
141 h) Yargıçlar Arasında İletişim Sorunları
142 i) Yargıçların Toplumsal Saygınlığı
143 Ç. Mahkemelerin İç Düzeni ve Yargıçlar Dışındaki Görevlileri
144 D. Önlem (Tedbir) Kararı Verme Yetkisi
146 E. Kararların İnfazı
146 a) Giriş
147 b) AİHM Kararlarının Uygulanması:
Bakanlar Komitesi’nin Yetkileri
148 aa) Bir Devletin, Yükümlülüğünü Yerine Getirmediğinin
Yargı Yoluyla Saptanması
149 bb) Mahkeme Hükmünün Uygulanmasında
Bir Yorum Sorunuyla Karşılaşılması
149 cc) Mahkemenin Olguları İnceleme (Araştırma)
Yetkisiyle İlgili Sorunlar
149 2. AİHM’nin Yapısında ve İşleyişinde Reformlar
149 A. Giriş
150 B. 11 Sayılı Protokol
152 C. 14 Sayılı Protokol
154 3. 14 Sayılı Protokol’dan Sonra AİHM’nin İç Yapısı
154 A. Giriş
155 B. Mahkemenin Kendi İçinde Ayrıldığı Birimler
155 a) Genel Kurul
155 b) Tek Yargıçlı Oluşumlar
157 c) Üç Yargıçlı Komiteler
158 ç) Yedi Yargıçlı Daireler
159 d) Onyedi Yargıçlı Büyük Daire
160 4. AİHM’nin Yapısı İçinde Oluşturulan
“Karar”ların Sınıflandırılması
160 A. Genel Bazı Gözlemler
161 B. Karar Türleri
161 a) Yargı İşleviyle Doğrudan İlgisi Olmayan Kararlar
161 aa) Seçimlerle İlgili Yetkiler
162 bb) Göreve Son Verme Konusunda Yetkiler
162 cc) Mahkemenin Yönetimine İlişkin Yetkiler
162 çç) Mahkemenin “Kural Koyma” Yetkisi
163 dd) Danışmanlık İşlevi
164 b) Yargı İşleviyle Doğrudan İlgili Kararlar
164 aa) Yargıç Katılımı Olmaksızın Alınan Kararlar
164 bb) Kayıttan Düşürme (strike-out) Kararları
içindekiler xi
165 cc) Devlet Başvuruları (Devletlerarası Başvurular)
165 çç) İncelenebilirlik (Admissibility; Kabul Edilebilirlik)
Kararları
165 dd) Kayıttan Düşürülmüş Başvurunun
Canlandırılması Kararları
166 ee) Yazışmalarda ve Duruşmalarda Kullanılacak
Dillerle İlgili Kararlar
166 ff) Üçüncü Taraf Müdahalesi
166 gg) Geçici Önlem (Tedbir) Kararları
167 hh) Mahkemenin Olguları İnceleme (Araştırma) Yetkisi
167 ii) Davayı Sonuçlandıran Hükümler
168 jj) Hükümlerin Uygulanmasına İlişkin Kararlar
169 kk) Mahkemece Verilmiş Bir Hükmün (Judgment)
Yorumlanması Kararları
169 ll) Bir Hükmün (Judgment) Yeniden Görüşülmesi
(Yargılanmanın Yenilenmesi İstemi Üzerine
Verilen Kararlar)
171 Kaynakça
173 Dizin

Rona Aybay

Rona Aybay

1935’te İstanbul’da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni 1959’da bitirdikten sonra aynı fakültede doktora yapan Aybay, 1964’te Columbia Üniversitesi’nde Mukayeseli Hukuk masterini tamamladı. 1973’te doçent, 1980’de de profesör oldu. ODTÜ’de Kamu Yönetimi bölümü başkanlığı, ODTÜ İdari İlimler Fakültesi Dekanlığı ve A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi (SBF) dekan yardımcılığında da bulunan Rona Aybay, 12 Eylül’den sonra YÖK’ün 1402 sayılı yasaya dayandırdığı bir kararla üniversiteden uzaklaştırıldı; 7 yıl sonra Danıştay kararıyla üniversiteye döndü. Avrupa Konseyi Irkçılık ve Hoşgörüsüzlükle Savaşım Komisyonu ile Bosna-Hersek’teki insan hakları ihlâllerini incelemekle görevli AGİT komisyonu üyeliklerinde bulunan Aybay, Bosna-Hersek İnsan Hakları Mahkemesi’nde, kurulduğu 1996 yılından, kapandığı 2003 yılına kadar Avrupa Konseyi tarafından seçilmiş uluslararası yargıç olarak görev yapmıştır. Aybay, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin etkenliğini arttırmak üzere, Avrupa Konseyi’nce oluşturulan 11 üyeli “Akil Kişiler Grubu”na üye seçilmiştir. 2006-2011 yıllarında Türkiye Barolar Birliği İnsan Hakları Merkezi Başkanı olan Prof. Dr. Rona Aybay’ın Faşizm (Murat Sarıca ile birlikte, 1962), Karşılaştırmalı 1961 Anayasası (1963), Robert Owen (1970, 2005 ve 2012) ve Yurttaşlık (Vatandaşlık) Hukuku (1982, yeni basım 2006), Esra Dardağan ile birlikte Yasaların Uluslararası Düzeyde Çatışması (Kanunlar İhtilafı) (2005) ve Yabancılar Hukuku (2005, yeni basım 2007), Uluslararası Yargı (2013), An Introduction to Law (dördüncü basım 2013), Tarih ve Hukuk Açısından Konsolosluk (2009), İnsan Hakları Hukuku (2015), İnsan Hakları Evrensel Bildirisi (2016), Uluslararası Kamusal Hukuk (Elif Oral ile birlikte, 2016) gibi kitapları vardır. Yazar, Yakın Doğu (KKTC) Üniversitesi’nde ders vermektedir.



Bülten Üyeliği
E-posta adresi: